محمد رضا واليزاده معجزى
129
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
چندين اسب پيشكش آورده و تا حدى هم موفق گشته است . زيرا علاوه بر حكومت اصفهان ، حكومت يزد را هم به او دادهاند . من در عمارت مجلل مسعوديه كه به نام او شهرت يافته ، ملاقاتش رفتم . در جلو خان عمارت كالسكه چهار اسب سلطنتى ايستاده بود . سر در بنا بسيار باشكوه و سالونها و دالانها و راهروها آينهكارى قشنگى داشت . مرا از چندين اطاق عبور دادند كه بهطور مسخرهآميزى مبله بود ( نه شرقى و نه غربى ) . بالاخره به ايوان سرپوشيده وسيعى رسيديم يكطرف آن مقدار زيادى گلدانهاى شمعدانى چيده و طرف ديگر ديوار با روزنامههاى مصور روسى مستور بود . اين عكسهاى روزنامهسان ارتش امپراطورى ، مجالس جشن پترزبورك ، امپراطور روس ، ملكه روسيه ، سرداران روسيه و غيره را نمايش مىداد و به امر شاهزاده از روزنامهها درآورده و به ديوارها آويختهاند . در ميان تصاوير روزنامههاى روسى مقدار زيادى باسمههاى رنگين زنان زيبا هم ديده مىشد كه با تصاوير ژنرالهاى ريش بلند روسى در هم آميخته و مجموعه غريبى تشكيل مىداد . ظل السلطان در وسط كريدور ايستاده انتظار مرا داشت . سردارى ترمه كشميرى ، شلوار خاكسترى رنگ و پوتين برقى پوشيده بود و پس از ورود مرا در صندلى مقابل جا داد و خودش روى يك تختخواب آهن فنرى بالاى تشك مخمل جلوس كرد و همينكه شروع به صحبت كرديم برادر هشت سالهاش با كت مخمل قرمز رنگ و تكمههاى درشت الماس داخل شد . شاهزاده برادر كوچك را در آغوش گرفت و با صميميت بوسيد ، آنگاه سخن آغاز شد . شاهزاده به عادت خانوادگى تندتند حرف مىزد و در ضمن قاهقاه مىخنديد . مجموع گفتههاى او اينكه انگلستان مركز تمدن جهان است و ( لرد ساليسبورى ) بهترين رئيس الوزراهاى دنيا مىباشد . آرزوى شاهزاده اين است كه تا انگلستان است ، ساليسبورى هم بماند . برعكس از ( لرد راندولف چرچيل ) خوشش نمىآمد - لرد راندولف چرچيل پدر ونيستون چرچيل ، وزير دارائى لرد ساليسبورى بود . با وى هميشه مخالفت داشت و با اينكه عضو كابينه بود ، از رفتار كابينه انتقاد مىكرد و سرانجام هم از وزارت دارايى كنار رفته و به زودى درگذشت - او را وزير شورشطلبى مىخواند . شاهزاده اظهار داشت كه چندين روزنامه انگليسى و آلمانى و روسى و فرانسه را مشارك است و مرتبا براى او ترجمه مىكنند . اما بيش از همه شيفته تمدن و حكومت انگلستان است . دكتر ستاك انگليسى در كتاب مشهور خود راجع به ايران يادآور شده كه ظل السلطان عين همين حرفها را كه به من ( يعنى لرد كرزن ) گفته به مهمانهاى روسى هم تحويل داده بود . قرائن